دوست عزیزی نوشته بودند در مورد اینکه تماشای فیلم اخراجیها نباید مسالهای حیثیتی شود و نبایست معیاری برای سنجش فرهنگ مردم باشد. پرسش من از ایشان این است که رفتن برای تماشای فیلمی تهوع آور از کارگردانی که زمانی باتوم توی سر همون مردم میزد و امروز بدون ابراز پوزشی به کار خود میبالد آیا بی فرهنگی نیست؟ بر خلاف این دوست عزیز، چنین میاندیشم که نه تنها صحبت در مورد این فیلم مهم است که لاقل برای من و شاید بسیاری دیگر مساله ای حیثیتی باشد.
همیشه برایمان تکرار شد که ایرانی یعنی ملتی با فرهنگ چند هزار ساله، یعنی نجابت یعنی شعور. برایمان گفتند از با ارزش بودن پیوندهای خانوادگی در جامعه ایران و برعکساش در ممالک غربی. از مهربانی و عطوفت و نجابت و چشم پاکی و ناموس پرستی ایرانیان گفتند و در مقابل همیشه سخن از جامعهٔ بی بند و بار و افسار گسیختهٔ غرب بود. میپندارم که قیاس جامعهٔ ایرانی با ممالک پیشرفته غربی برای کسی که چند سالی خارج از ایران زندگی کرده باشد آسان تر است؛ از همین فرهنگ رانندگی خودمان، که آن را با رانندگی در کانادا مقایسه میشود کرد. فرهنگ مردم چنان بالاست و احترام به قانون چنان در وجود این مردم است که شاید برای بعضی ایرانیان تازه وارد به کانادا مضحک به نظر برسد. فرقی نمیکند که شما مرد باشید یا زن، اگر پشت سر یک کانادایی از دری بخواهید وارد شوید حتما برای شما باز نگاه میدارد و یا اگر از بدشانسی هر چه در دست دارید پخش زمین شود، اطرافیانتان سریع تر از خود به یاریتان میآیند.
شاید در سفری دو هفتهای به ایران به اندازهٔ باقی سال در کانادا، دعوا و کتک کاری در خیابان می بینم یا الفاظ زشت میشنوم. اینجا اگر بانویی چند ساعت هم کنار خیابان بایستد متلکی از سوارگان نمیشنود و احساس عدم امنیت ندارد و این را مقایسه کنید با مملکت گل و بلبل خودمان. ورزشگاهشان رو ببینید؛ زن و مرد، پسر و دختر از هر سنی با امنیت تمام به دیدن ورزش مورد علاقهٔ خود میروند و در ایران والدین جرات فرستادن فرزند پسر خود به ورزشگاه را ندارند. اینجا با آرامش و بدون هیچ ماجرایی میشود به بار و دیسکو رفت و خستگی یک هفته کار را از تن درآورد, مگر اینکه برنامه و کنسرت ایرانی باشه تا حتما دیدن یک دعوای ناموسی را تجربه کنید و یا خشمگین از نگاههای کثیف هم وطنتان به دوست دختر خود به خانه بازگردید و بسیاری دیگر.
وقتی استقبال عوام از فیلمی ضد مردمی و ساختهٔ عضو سابق گروههای فشار را میبینم این پرسش برایم پیش میآید که معیار با فرهنگ بودن ما ایرانیان چیست؟ ممنون می شوم من رو راهنمایی کنید.
* کاریکاتور از رادیوزمانه
